حسين مير حيدر

59

مبانى علمى غذا درمانى و رژيم هاى غذايى و كاربرد گياهان شفابخش در پيش گيرى و درمان بيماريها ( فارسى )

نان - دانه‌هاى روغنى تخم كدو - ملاس نيشكر - مخمّر و به طور كلى گياهان . در پنج نوع حبوبات ( سويا - لوبيا سياه - عدس - لپه - ماش ) موادى وجود دارد كه مانع جذب مقدار قابل ملاحظه‌اى از آهن موجود در اين سبزىهاست . تحقيقات نشان مىدهد كه در 5 نوع حبوبات فوق فقط 2 - 1 درصد از آهن موجود در آنها جذب مىشود . زردهء تخم‌مرغ اگرچه داراى آهن فرّو قابل جذب است اما درعين‌حال داراى عوامل بازدارنده جذب آهن فرّيك نيز هست . پنير و كشك اگرچه داراى آهن نوع هيم قابل جذب هستند اما قابليت جذب آهن آنها به اندازهء آهن منابع گوشتى نيست . اسفناج چنانچه معروف است داراى مقدار زيادى آهن است يعنى بيشتر از ساير سبزيها اما توجه شود كه مقدار كمى از آهن آن قابل جذب است چون آهن موجود در اسفناج در پيوند ملح فيتات ( Phytate ) است كه از جذب آهن فرّيك اسفناج جلوگيرى مىكند . بعلاوه در اسفناج اكساليك اسيد وجود دارد كه با قسمتى از آهن موجود در اسفناج تركيب و توليد اكسالات كرده و به صورت مادهء قابل دفع از بدن خارج مىشود . ولى خوشبختانه اين امر تأثيرى به جذب آهن موجود در ساير غذاها كه توأم با اسفناج خورده مىشود ندارد و آهن موجود در ساير مواد غذايى كه در يك وعده با اين نوع غذا خورده مىشود تحت تأثير آن قرار نمىگيرد . يعنى فقط آهن موجود در اسفناج خوب جذب نمىشود ولى عاملى كه باعث كاهش آهن اسفناج است تأثيرى براى بد جذب شدن آهن ساير خوراكىهايى كه با اسفناج خورده مىشود ندارد . آرد سويا درعين‌حال داراى فاكتورهاى كاهش‌دهنده و افزايش‌دهندهء جذب آهن است . جنبهء مثبت آن مقدارى از جنبهء منفى آن را خنثى مىكند ولى نه كاملا . پس به هر حال خوردن آرد سويا با غذاها مقدارى جذب آهن غذاها را كاهش مىدهد . در مورد مواد غذايى شامل دانه‌هاى كامل ، نظر كارشناسان اين است كه وجود فايبر و ملح فيتات كه در خوراكىهاى شامل دانه‌هاى كامل وجود دارد مىتواند موجب كاهش جذب آهن شود .